Skip to main content

Rapora Sopandina Xwegihandina Bi Zimanê Dayikê Di Xizmetên Rêveberiyên Herêmî Yên Têkoşîna Li Dijî Tundiya Li Ser Jinan Li Stenbolê

Submitted by kadinzamani on
Rapora Sopandina Xwegihandina Bi Zimanê Dayikê Di Xizmetên Rêveberiyên Herêmî Yên Têkoşîna Li Dijî Tundiya Li Ser Jinan Li Stenbolê

Wekhevî rêgezeke bingehîn a civakeke demokratîk e û nêzîkatiyeke dadî ye ji bo xizmeta giştî. Lêbelê, wekheviya rastîn ne tenê ji her kesî re pêşkêşkirina heman xizmetê ye. Bi misogerkirina ku kesên xwedî hewcedarî, nasname û tecrûbeyên cihêreng dikarin bi rastî û wekhev bigihîjin wan xizmetan, tê bidestxistin. Her çend xizmetek li ser kaxezê "ji bo her kesî vekirî be jî", heke ji ber ziman, nasnameya etnîkî, çîn, an paşxaneya çandî, ew ji bo komên xeternak û bi taybetî jinan negihîştî bimîne, wê demê wekheviya fermî vediguhere newekheviya bingehîn. Tam di vê qonaxê de ye ku divê em wekheviyê wekî prensîbek razber nebinin û li şûna wê veguherînin temînateke berbiçav, misoger bikin ku her jin bikarebe di çarçoveya rastiya xwe de bigihîje mafên xwe.

Di nav rêza pêrgala baviksalarî de, jin bi şêweyên cudakariyê re rûbirû dimînin ku newekheviyên cûrbecûr wekî nasnameya etnîkî, zimanê dayikê, rewşa koçberiyê, û rewşa civakî-aborî di heman demê de; ne ku tenê cudakariya li ser bingeha zayendê dixebitin. Jinên ku zimanê wan ê dayikê Kurdî ye û rastî tundûtûjiyê tên, di heman demê de hem newekheviya zayendî û hem jî dûrxistina li ser bingeha zimanî tecrûbe dikin; ev wan bi şêweyek cudakariyê ya zêdetir rûbirû dihêle ku nikarin ji sedemek yekane ve were girêdan. Nêzîkatiyek ku wekheviyê bi dabînkirina heman xizmetê ji bo her kesî re wekhev dike di heman demê de van cudahîyan paşguh dike, li şûna ku wan çareser bike newekheviyên heyî kûrtir dike. Wekheviya rastîn tenê bi eşkerekirina hewcedarî û tecrûbeyên cihêreng ên jinan û bi garantîkirina ku her jin dikare bi şert û mercên xwe bi riya rakirina astengiyan, di nav wan de ya herî girîng, astengiyên ziman bigihîje xizmetan mimkun e. Bi rêberiya vê perspektîfê, Komeleya Dema Jinan wekî qadeke hevgirtinê dixebite ku jinên ku rastî tundiya li ser bingeha zayendî hatine an jî şahidiya wê kirine dikarin bi ewlehî ji bo agahdarî û piştgiriyê serî lê bidin. Li ser bingeha prensîbên femînîst, em pêşiyê didin bihêzkirina jinan û gihîştina wekhev a mafan, di heman demê de têkoşîna li dijî hemî cûreyên cudakariyê wekî berpirsiyariyek bingehîn dibînin. 

Rapora ku wekî beşek ji vê destpêşxeriya çavdêriyê hatiye amadekirin ku bi piştgiriya European Endowment for Democracy (EED) hatiye kirin vedikole ka şaredariyên li Stenbolê çawa pirzimaniyê di xizmetên ji bo jinan de bi kar tîni û rewşa heyî ya gihîştina xizmetan bi zimanê Kurdî, nemaze di rewşên tundûtûjiyê de, dinirxîne. Armanca me ew e ku astengiyên avahî û sazûmanî yên li pêşiya gihîştina xizmetan bi zimanê dayikê xuya bikin û têkoşîna li dijî cudakariyê wekî beşek yekgirtî ya polîtîkayên hikûmeta herêmî saz bikin. Em hêvî dikin ku ev lêkolîn dê beşdarî bihêzkirina gihîştina jinan bi xizmetan bi zimanê dayikê û pêşxistina nêzîkatiyek wekhevtir a dabînkirina xizmeta giştî bibe.

stenbol-reveberiyen-heremi-tekosina-li-diji-tundiye-zimane-dayike-2025-2026.pdf